طرح شهر لجستیک هوشمند در دستور کار عارف

طرح ملی «شهر لجستیک هوشمند» روی میز عارف

به گزارش آزپرس، طرح «شهر لجستیک هوشمند» به‌عنوان یک پروژه زیربنایی ملی برای ایجاد شبکه هوشمند انبارداری، حمل‌ونقل و توزیع کالا، در نشستی به ریاست محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، بررسی و ارائه شد. این طرح با تمرکز بر یکپارچه‌سازی زنجیره تأمین، هدف دارد زیرساخت‌های نوین لجستیکی کشور را توسعه دهد و پاسخ‌گوی نیازهای رو به رشد اقتصاد دیجیتال و تجارت الکترونیک باشد.

جزئیات نشست و چارچوب کلی طرح

در این نشست که با حضور جمعی از مدیران ارشد دولت، نمایندگان دستگاه‌های اجرایی و مدیران شهری برگزار شد، ابعاد مختلف طرح و ضرورت‌های فنی و نهادی آن تشریح شد. طبق گزارش ارائه‌شده، «شهر لجستیک هوشمند» مجموعه‌ای یکپارچه از سامانه‌های انبارداری، پردازش سفارش، حمل‌ونقل چندوجهی و ردیابی دیجیتال کالا است که با تکیه بر داده‌های لحظه‌ای، خدمات استاندارد و مقرون‌به‌صرفه را در مقیاس ملی فراهم می‌کند.

در این چارچوب، اتصال هوشمند میان مراکز انبارش، ترمینال‌های حمل‌ونقل، خطوط ریلی و جاده‌ای و همچنین درگاه‌های صادرات و واردات پیش‌بینی شده است. هم‌افزایی این اجزا، علاوه بر بهبود شفافیت و قابلیت رهگیری کالا، به کاهش زمان چرخه تأمین، مدیریت بهینه ظرفیت‌ها و کاهش هزینه تمام‌شده برای کسب‌وکارها و مصرف‌کنندگان منجر می‌شود.

محورهای کلیدی و الزامات اجرایی

بر اساس توضیحات ارائه‌شده، اجرای این طرح نیازمند تدوین استانداردهای مشترک، ارتقای بسترهای فناورانه و سامان‌دهی رویه‌های گمرکی و توزیع است. ایجاد درگاه‌های تبادل داده بین دستگاه‌ها، استقرار سامانه‌های مدیریت ناوگان، یکپارچه‌سازی کدگذاری کالا و به‌کارگیری ابزارهای تحلیل داده برای پیش‌بینی تقاضا از محورهای عملیاتی طرح عنوان شد.

همچنین بر ضرورت مشارکت فعال بخش خصوصی و بهره‌گیری از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان و استارت‌آپ‌های حمل‌ونقل هوشمند تأکید شد. تسهیل دسترسی به خدمات مالی، مدل‌های مشارکت عمومی-خصوصی و فراهم‌سازی مشوق‌های سرمایه‌گذاری برای ایجاد و توسعه مراکز لجستیکی از جمله پیش‌نیازهای موفقیت طرح دانسته شد.

پیوند با تجارت الکترونیک و اقتصاد دیجیتال

با رشد سریع تجارت الکترونیک در سال‌های اخیر، نیاز به زیرساخت‌های لجستیک حرفه‌ای و مراکز تکمیل سفارش بیش از گذشته احساس می‌شود. طرح «شهر لجستیک هوشمند» با تمرکز بر پردازش سفارش‌های حجیم، بسته‌بندی استاندارد، مدیریت مرجوعی‌ها و توزیع در مقیاس انبوه، می‌تواند ظرفیت پشتیبانی از کسب‌وکارهای آنلاین و خرده‌فروشی‌های دیجیتال را به‌طور قابل‌توجهی افزایش دهد.

در کنار این موارد، ارائه خدمات «تحویل بر مبنای زمان‌بندی» و «رهگیری لحظه‌ای» برای مشتریان نهایی، تقویت رقابت‌پذیری فروشگاه‌های آنلاین، و کاهش فشار بر شبکه‌های توزیع شهری از دیگر مزایای پیش‌بینی‌شده است. این اقدامات به بهبود تجربه کاربری، مدیریت بهینه مسیرهای توزیع و کاهش ترددهای غیرضروری در کلان‌شهرها می‌انجامد.

فازبندی اجرا و پیامدهای اقتصادی

طبق برنامه ارائه‌شده، اجرای طرح به‌صورت مرحله‌ای و در چند فاز دنبال می‌شود تا هم‌زمان با آماده‌سازی زیرساخت‌های فناورانه و فیزیکی، فرآیندهای قانونی و استانداردسازی نیز تکمیل شود. آغاز کار با ایجاد کریدورهای نمونه و مراکز پایلوت در نقاط راهبردی کشور، امکان ارزیابی دقیق کارایی و اصلاحات لازم را فراهم می‌کند.

انتظار می‌رود با بهره‌برداری از این شبکه، هزینه‌های لجستیکی کاهش یابد، زمان تحویل کوتاه‌تر شود و بهره‌وری ناوگان افزایش پیدا کند. علاوه بر آثار اقتصادی، کاهش مصرف سوخت و آلاینده‌ها، مدیریت بهتر ترافیک و افزایش ایمنی حمل‌ونقل از پیامدهای اجتماعی و زیست‌محیطی اجرای طرح برشمرده شد.

جمع‌بندی نشست و گام‌های بعدی

در پایان نشست، بر تسریع هم‌افزایی میان دستگاه‌های مسئول، تدوین نقشه‌راه مشترک و تعیین زمان‌بندی دقیق برای مراحل اجرایی تأکید شد. شکل‌گیری کارگروه‌های تخصصی برای سامان‌دهی مقررات، طراحی معماری داده و انتخاب فناوری‌های کلیدی از اقدامات فوری عنوان شد. همچنین مقرر شد سازوکارهای مالی و مشارکت بخش خصوصی نهایی و امکان‌سنجی طرح در کانون‌های حمل‌ونقل کشور به سرعت عملیاتی شود.

به گزارش آزپرس، حاضران بر ضرورت همگرایی دولت و بخش خصوصی، بهره‌گیری از ظرفیت شرکت‌های نوآور و ایجاد سازوکارهای شفاف برای تبادل داده میان نهادها تأکید کردند. اجرای موفق «شهر لجستیک هوشمند» مشروط به هماهنگی بین‌بخشی، استانداردسازی فرآیندها و به‌کارگیری راهکارهای فناورانه در مقیاس ملی عنوان شد تا زمینه توسعه تجارت الکترونیک، بهبود رقابت‌پذیری بنگاه‌ها و ارتقای رفاه مصرف‌کنندگان فراهم شود.